Umowa kredytu frankowego stała się przedmiotem wielu kontrowersji i sporów prawnych na przestrzeni ostatnich lat. Kredytobiorcy, którzy zdecydowali się na tę formę finansowania, często mierzyli się z wahaniami kursów walut, co miało przełożenie na zawyżone kwoty spłacanych przez nich rat kredytu. Z czasem uznano, że banki stosowały niedozwolone klauzule umowne, czego efektem była fala pozwów Frankowiczów skierowanych przeciwko bankom. W zależności od żądania pozwu, sądy wydawały wyroki, w których dokonywano odpowiednio tzw. „odfrankowienia” – tj. usunięcia niedozwolonego postanowienia umowy z mocą wsteczną albo unieważnienia całej umowy kredytowej, co w praktyce oznacza, że od samego początku umowa ta nie miała mocy wiążącej, a zatem nie wywoływała żadnych skutków.
W niniejszym artykule przedstawimy skutki unieważnienia umowy przez sąd dla kredytobiorców.
Unieważnienie umowy kredytowej przez sąd skutkuje koniecznością rozliczenia się przez strony z tej umowy. Jednakże w zakresie sposobu rozliczeń stron, orzecznictwo nie jest jednolite, a w drodze praktyki orzeczniczej wypracowano dwie teorie w tym przedmiocie – teoria salda oraz teoria dwóch kondycji.
Kancelaria Lewcio & Marciniak świadczy kompleksową obsługę klientów dotyczącą kredytów bankowych na każdym etapie postępowania.
TEORIA SALDA
Teoria salda jest przychylniejsza bankom. Zakłada ona, że w przypadku unieważnienia umowy, zwrot świadczeń powinien być dokonany tylko przez tę stronę, która otrzymała więcej, niż sama świadczyła w ramach umowy kredytu. Jeżeli więc kredytobiorca wpłacił do banku mniej niż pożyczył, to sąd co prawda unieważniał umowę kredytu, jednakże oddalał jego powództwo o zapłatę wpłaconych rat. Sąd Najwyższy, uchwałą z dnia 07 maja 2021 r. (III CZP 6/21) zarekomendował stosowanie przez sądy tzw. teorii dwóch kondykcji. Stąd, na chwilę obecną, teoria ta nie jest stosowana przez sądy w praktyce.
TEORIA DWÓCH KONDYKCJI
Teoria dwóch kondykcji jest przychylniejsza kredytobiorcom. Zgodnie z tą teorią, roszczenie każdej strony jest odrębne i może być dochodzone niezależnie od siebie. Innymi słowy – w przypadku orzeczenia przez sąd o nieważności umowy kredytu – obydwie strony umowy kredytu mają wobec siebie niezależne roszczenia. Jeżeli bank nie zgłosił swojego odrębnego żądania – powództwo kredytobiorcy o zapłatę dotychczasowo wpłaconych rat kredytu wystosowane wobec banku winno zostać uwzględnione przez sąd, niezależnie od tego, ile dotychczas kredytobiorca spłacił rat kredytu.
Warto dodać, że dotychczas instytucje bankowe podnosiły w procesie tzw. bezumowne korzystanie z kapitału przez kredytobiorców. Jednocześnie stanowisko to nie zostało zaaprobowane przez Trybunał Sprawiedliwości UE. W wyroku TSUE 15 czerwca 2023 r. (C-520/21) stwierdzono, że instytucja kredytowa nie ma prawa żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.
Masz umowę o kredyt „we frankach” i zastanawiasz się czy przysługuje Ci z tego tytułu roszczenie wobec banku? Skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy Twoją umowę i dostarczymy Ci odpowiednie rozwiązania. T: 790767484
Niniejszy wpis powstał w ramach wspołpracy z Fundacją Mecenat.
Sprawdź również
Jak zbudować pozycję w rozmowie windykacyjnej? Psychologia, techniki i język skutecznych negocjacji z dłużnikiem
Zanim sprawa trafi do sądu i na biurko komornika, wierzyciel ma do dyspozycji najpotężniejsze, a zarazem najtańsze narzędzie windykacji polubownej: bezpośrednią rozmowę z dłużnikie...
Więcej
Kontrola przebiegu rozmowy windykacyjnej. Jak skutecznie neutralizować opór dłużnika?
Windykacja telefoniczna to w równej mierze twarde negocjacje finansowe, co zaawansowana gra psychologiczna. Kiedy na szali leżą zaległe pieniądze, emocje po obu stronach słu...
Więcej
Przymusowe egzekwowanie zapłaty. Egzekucja komornicza od wniosku do odzyskania długu
Nawet najbardziej korzystny prawomocny wyrok sądu nie jest jeszcze gwarancją odzyskania pieniędzy. Kiedy dłużnik wciąż ignoruje nakaz zapłaty, wierzycielowi pozostaje użycie ostate...
Więcej
