Ustawa o sygnalistach: Nowe zasady ochrony i zgłaszania nieprawidłowości

Ustawa o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa, potocznie zwana "ustawą o sygnalistach", wprowadza istotne zmiany w polskim prawie pracy i systemie zgłaszania nieprawidłowości w organizacjach. Oto najważniejsze informacje o tej regulacji:

Cel i zakres ustawy:

Głównym celem ustawy jest implementacja dyrektywy Unii Europejskiej 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Ustawa ma zapewnić skuteczną ochronę sygnalistów oraz stworzyć bezpieczne warunki do zgłaszania nieprawidłowości w organizacjach.

Kogo dotyczy?

Ustawa obejmuje swoim zakresem podmioty prawne zatrudniające co najmniej 50 pracowników, a także instytucje publiczne. Definicja sygnalisty jest szeroka i obejmuje nie tylko pracowników, ale również m.in. stażystów, wolontariuszy, wykonawców i podwykonawców.

Główne obowiązki pracodawców:

1. Opracowanie i wdrożenie wewnętrznej procedury zgłaszania naruszeń i podejmowania działań następczych.
2. Ustanowienie kanałów zgłoszeń zapewniających poufność.
3. Wyznaczenie osoby lub jednostki odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń.
4. Zapewnienie ochrony sygnalistów przed działaniami odwetowymi.

Procedura zgłoszeń wewnętrznych:

Procedura powinna określać m.in. sposoby dokonywania zgłoszeń, zasady potwierdzania ich przyjęcia, terminy przekazywania informacji zwrotnej sygnaliście oraz sposób prowadzenia rejestru zgłoszeń.

Ochrona sygnalistów

Ustawa wprowadza szereg mechanizmów ochronnych dla sygnalistów, w tym zakaz podejmowania działań odwetowych, ochronę tożsamości zgłaszającego oraz prawo do odszkodowania w przypadku działań odwetowych.

Terminy wdrożenia:

Organizacje mają czas na dostosowanie się do wymogów ustawy do 24 września 2024 roku.

Podsumowując, ustawa o sygnalistach wprowadza kompleksowe rozwiązania mające na celu ochronę osób zgłaszających naruszenia prawa oraz stworzenie bezpiecznych mechanizmów ujawniania nieprawidłowości w organizacjach. Jej wdrożenie może przyczynić się do zwiększenia transparentności i etyki w działalności firm i instytucji publicznych.

Niniejszy wpis powstał w ramach współpracy Kancelarii z Fundacją Mecenat.