Czy można podważyć testament?

Testament jest inaczej nazywany ostatnią wolą testatora, tj. spadkodawcy. W doktrynie prawa zwykło się nazywać testament czynnością na wypadek śmierci. Niekiedy bywają sytuacje, że testament budzi nasze wątpliwości i chcielibyśmy podjąć pewne czynności zmierzające do jego podważenia.

Czy jest to możliwe?

Testament jest najczęściej podważany po śmierci testatora w momencie próby pozyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku bądź aktu poświadczenia dziedziczenia. Chcąc udzielić odpowiedzi na zadane wcześniej pytanie – tak, każdy testament można podważyć. Jednakże by tego skutecznie dokonać należy mieć na uwadze okoliczności, które będą za tym przemawiały.

Przesłanki nieważności testamentu zostały zawarte w art. 945 kodeksu cywilnego:

„§  1. Testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby.”

Chcąc podważyć jakikolwiek z testamentów (własnoręczny, ustny, notarialny) należy mieć na względzie odpowiednie okoliczności, które wystarczająco udowodnią choć jedną ze wskazanych powyżej przesłanek.

Warto dodać, że o wiele ciężej będzie podważyć testament sporządzony notarialnie niżeli ten sporządzony własnoręcznie bądź ustnie. Notariusz dba o spełnienie wszelkich przesłanek niezbędnych do uznania ważności testamentu. Po pierwsze chodzi o wymogi formalne, po drugie notariusz upewnia się czy osoba przed nim stawająca jest w pełni świadoma czynności, które podejmuje. Ponadto, notariusz odczytuje na głos testament notarialny, aby upewnić się, że jego treść jest zgodna z wolą spadkodawcy. Testament w formie aktu notarialnego jest podpisywany przez spadkodawcę i notariusza.

Warto dodać, że w przypadku powoływania się na powyższe przesłanki istnieje ustawowy termin powoływania się na nie. Konkretniej spadkobierca nie może się powoływać po upływie 3 lat od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności. Ponadto, w każdym razie nie można powoływać się na te przesłanki po upływie 10 lat od otwarcia spadku.

 Jeśli potrzebujesz pomocy w opisanym zakresie, skontaktuj się z naszymi prawnikami.

Niniejszy wpis powstał przy wspólpracy Kancelarii z Fundacją Mecenat.